Oyunu dəyişən adam

Keyn sanki kuboksuz keçirdiyi illərin əvəzini çıxır. O, 33 yaşında karyerasının mütləq zirvəsinə yüksəlib: “Bavariya”nın heyətində 51 oyunda 61 qol, dünya çempionatında isə altı qol və bir məhsuldar ötürmə.

O, müasir futbolun ən yaxşı bitiricilərindəndir. Lakin cərimə meydançası xətlərini özünə hüdud kimi müəyyənləşdirən klassik mərkəz hücumçusu deyil. Geri çəkilərək komanda yoldaşlarına boş mövqelər açır, bəzən mərkəz yarımmüdafiəçisi kimi oynayır, ehtiyac yarandıqda müdafiəyə kömək edir, hətta qapıda dayanmağı da bacarır. Oyunu dəyişən adamdan - “Qızıl top”un yeni sahibi Harri Keyndən danışacağıq.

“Bir qədər kök”

“Qızıl top” mükafatının tarixi onu əldə etmək üçün çətinlikləri aşan futbolçuların hekayələri ilə doludur. Lakin əksər hallarda bu hekayələrin qəhrəmanları hələ karyeralarının ilk illərindən xüsusi istedadları ilə seçiliblər. Son səsvermədə 2-ci olan Kilian Mbappe 19 yaşı olarkən 200 milyon avro dəyərə sahib idi. Hazırda dünyanın 3-cüsü hesab edilən Lamin Yamal 19 yaşda artıq həm dünya, həm də Avropa çempionudur. 19 yaşlı Keyn isə heç “Norviç”in heyətinə düşə bilmirdi. Daha əvvəl Harri “Arsenal”ın akademiyasından da xaric edilmişdi. Buna səbəb onun “bir qədər kök” olması və “kifayət qədər atletik görünməməsi” idi. Bunlar həmin vaxt klubun gənclər komandalarına rəhbərlik edən Liam Bredinin işlətdiyi ifadələrdir.

Keyni Türkiyə ilə nə bağlayır?

Keyn “Leyton”, “Norviç” və “Lester” klublarında ehtiyat oyunçular skamyasında oturduğu dövrlərdə amerikan futbolu əfsanəsi Tom Bredinin avtobioqrafiyası ilə tanış olur. Harri 2011-ci ildə onunla bağlı sənədli filmləri izlədikdən sonra Brediyə heyran olmuşdu. Tom Keynin əsas kumirinə çevrilmişdi. Keynin Bredinin hekayəsini özünə nümunə götürməsinin səbəbi onların karyeralarının başlanğıcında oxşarlıq görməsi idi. Tom NFL draftında yalnız altıncı raundda, 199-cu nömrə altında seçilmişdi. Keyn də onun kimi özünü daha yaxşı etmək üçün dayanmadan çalışmağı özünə yeganə yol müəyyənləşdirir.
Harriyə inanan insanlardan biri İngiltərənin 20 yaşadək futbolçulardan ibarət yığmasının məşqçisi Piter Teylor idi. O, Keyni gənclər arasında dünya çempionatına dəvət etmişdi. Lakin hətta Teylor da təxmin etmirdi ki, Harri turnirdən sonra qəfildən “Tottenhem”in əsas heyətinə düşəcək və orada böyük sıçrayış edəcək. 

Premyer Liqanın ən təhlükəli hücumçularından biri

2014-ci ildən sonra Keyn uzun illər “Tottenhem”də yüksək səviyyədə çıxış etdi. Premyer Liqanın ən təhlükəli hücumçularından biri İngiltərə yığmasının da əsas qol silahı idi. Lakin London təmsilçisinin titul əldə etməkdə çətinlik çəkməsi Keynin karyerasına kölgə salırdı. Nəhayət, 2023-cü ilin yayında forvard “Tottenhem”i “Bavariya”ya dəyişdi. Bununla onun karyerasında yeni dövr başladı. Ardıcıl əldə edilən kuboklar və yekunda futbol aləmində fərdi performansa görə verilən ən yüksək mükafat – “Qızıl top”.

Messidən sonra

Keyn sanki kuboksuz keçirdiyi illərin əvəzini çıxır. O, 33 yaşında karyerasının mütləq zirvəsinə yüksəlib: “Bavariya”nın heyətində 51 oyunda 61 qol, dünya çempionatında isə altı qol və bir məhsuldar ötürmə. Bu, tarixi miqyasda bir mövsümdür – XXI əsrdə klub səviyyəsində bir mövsümdə ondan daha çox qol vuran yeganə futbolçu Lionel Messidir.

Təbii ki, yalnız vurulan qollar üzərindən qiymətləndirmə Keynin oyununa lazımı qiyməti vermək üçün yetərli deyil. O, xətlər arasında oynayır, qapıya arxası dönük vəziyyətdə top qəbul edir, yarımmüdafiə ilə hücumu əlaqələndirir, müxtəlif çətinlik dərəcələrində ötürmələr verə bilir. Eyni zamanda, təzyiq altında topu saxlamağı bacarır. Bunları edərkən onun Mbappenin partlayıcı sürəti və ya Yamalın çevik, elastik ayaqları yoxdur. Uğurun sirri futbol intellekti və hərəkətlərin sadəliyidir. Keyn uzun illərdir ki, rəqibin gücündən və oyunun çətinliyindən asılı olmayaraq, sabit çıxış edir.

Mbappe və Yamalı nədə üstələdi?

“Qızıl top”un əsas üç namizədindən biri olan Yamal zədələr və özünəvurğunluq səbəbindən uğursuz və yarımçıq mövsüm keçirdi. Əlbəttə, burada “uğursuz” sözünü işlədərkən mütləq əvvəlinə “potensialının maksimumu ilə müqayisədə” ifadəsini də əlavə etmək lazımdır. İlk “üçlük”də yer alması onun istedadına və texnikasına verilən qiymətdir. 

Mbappe Keynin əsas rəqibi idi. “Real Madrid”in ümumi qeyri-sabitliyi fonunda 44 oyunda 42 qol və 7 məhsuldar ötürmə, dünya çempionatında 10 qol və 4 məhsuldar ötürmə ilə ifadə olunan möhtəşəm performans onu çox iddialı edirdi. Lakin oyun stillərinə nəzər yetirdikdə burada Keyni üstün edən vacib məqam ortaya çıxır. Mbappe həmişə hücumların yeganə sonlandırıcısı roluna can atır. Keyn isə onunla müqayisədə daha fədakardır. Məqalənin əvvəlində “oyunu dəyişən adam” ifadəsini işlədəndə məhz bunu nəzərdə tuturduq. 

Mübahisələr səngimir

Hər “Qızıl top” mükafatının qalibi açıqlanandan sonra aparılan müzakirələr bu dəfə də aktualdır. Azarkeşlərin bir qismi Keynin mükafata həqiqətən layiq olduğunda həmfikirdir. Lakin buna müxalif olanlar da az deyil. Onların əsas arqumenti Keynin keçən mövsüm böyük titul qazanmamasıdır. Həqiqətən, “Bavariya” ÇL-də, İngiltərə millisi dünya çempionatında baş mükafatı əldə etməyib. Lakin bir məqamı unutmamaq lazımdır ki, “Qızıl top” fərdi göstəricilərə görə təqdim olunan mükafatdır. Keyn ötən mövsüm ÇL-də 14 dəfə rəqib qapısına yol tapıb. Dünya çempionatında isə İngiltərə millisinin 3-cü yeri tutmasında ən böyük pay sahibindən biri məhz Keyn idi. Üstəlik, futbolçunun Messidən sonra nail olduğu ən yüksək məhsuldarlıq göstəricisi, oyununun özünəməxsusluğu kimi daha əvvəl bəhs etdiyimiz məqamlar onun il ərzində çox yüksək performans sərgilədiyini və istənilən fərdi mükafata layiq olduğunu özlüyündə sübut edir.