Xoşbəxtlik formulu “təbəssüm” olan kardioloq - Uğur hekayəsi

Pozitiv düşüncəlidir və xoşbəxtlik formulu
təbəssümdür. Deyir ki, insan nə qədər pozitiv enerji ötürərsə, həmin enerji bu
və ya digər şəkildə özünə qayıdar. Müsahibimiz Almaniyanın məşhur Diaqoni klinikasında kardioloq kimi fəaliyyət
göstərən Firudin Qurbanovdur.
Bildirək ki, F.Qurbanov 1986-cı ildə Gürcüstanda
anadan olub. Orta təhsilini Sumqayıtda 39 nömrəli məktəbdə, bakalavr təhsilini
isə 2004 -2010-cu illərdə Azərbaycan Tibb Universitetində alıb. Tələbəlik
dövründə dünyanın 126 ölkəsində fəaliyyət göstərən tibb tələbələrinin qurumu
olan "Azerbaijan Medical Student Association” təşkilatının ictimai əlaqələr
şöbəsinin İdarə Heyətində çalışıb. Daha sonra Ankara, İstanbul, Madrid, Vyana,
Manhaym şəhərlərində tələbə mübadilə proqramlarında iştirak edib. 2007-2015-ci
il təhsil proqramı çərçivəsində diplomdan sonrakı tibb təhsilini davam etdirmək
üçün Almaniya Köln Tibb Universitetinin Ürək Mərkəzinə qəbul olub və beləcə,
2011-ci ildən Almaniyadakı tibb həyatı başlayıb. 2014-2018-ci illərdə Ziqen
Kreis klinikasında həkim assistent kimi işləyib. Hazırda isə Diaqoni
klinikasının ürək mərkəzində yeganə azərbaycanlı həkim-kardioloq kimi çalışır.
- 14 yaşınızda
həkim olmağa qərar veribsiniz. O yaşda belə bir qərar qəbul etməyinizə nə səbəb
oldu?
- Bu peşəsini seçməyimə öz xəstəliyim səbəb oldu. 14
yaşımda infeksion xəstəliyə yoluxdum və uzun müddət yanlış müalicə aldım. Vəziyyət
o həddə çatdı ki, 3 ay məktəbə gedə bilmədim. Həmin dövrdə öz xəstəliyim və
tibb haqqında düşünmək imkanım oldu. 3 ayın sonunda yaşlı bir həkim məni görən
kimi düzgün diaqnozu qoydu və bir həftənin içində müalicə etdi. Məhz o həkim
məndə bu sahəyə həvəs yaratdı. Bir növ onu özümə kumir kimi seçdim.
- Bu seçimə
valideynlərinizin münasibəti necə oldu?
- Açığı, əvvəllər qərarlarımda məni dəstəkləsələr
də, şübhələri olduğunu bilirdim. Hətta, mən Almaniyaya gedənə qədər də
şübhələri var idi. Avropada oxumağın müəyyən çətinlikləri olduğunu, bunun elə
də asan olmayacağını deyirdilər. Amma artıq 9 ilə yaxındır ki, Avropada
çalışıram və valideynlərimin məndən yana heç bir şübhəsi olmadığını bilirəm.

- Bəzən həkim
axtaranda məsləhət görürlər ki, filan həkimin yanına get çox savadlıdır,
xaricdə oxuyub. Maraqlıdır, savadlı həkim olmaq üçün xaricdə təhsil şərtdir?
- (Gülür) Bu məsələyə bir az fərqli yanaşıram.
Məsələn, Almaniyanı götürək. Almaniyaya gedənədək iki il ərzində Türkiyə,
İspaniya və Avstriyada təcrübə keçdim. Amma təcrübə ilə real iş həyatı
başqadır. Bunu iş həyatına daxil olmadan anlamaq mümkün deyil. Belə ki,
Almaniyada bir xəstə üzərinizdə ağ xalatı gördüsə, artıq sizə sonsuz etimadı
yaranır. Çünki bilir ki, siz o ağ xalatı geyinib onun qarşısına çıxanadək nə
qədər əziyyət çəkmisiniz, yuxusuz gecələr keçirmisiniz, hansı imtahanları
vermisiniz. Ona görə də Almaniyada həkimlərə etimad böyükdür. Təəssüf ki, Almaniya
ilə müqayisədə bizdə hələ xəstələrin həkimlərimizə qarşı etimadları tam formalaşmayıb.
Təbii ki, bunun da obyektiv və subyektiv səbəbləri mövcuddur. Düşünürəm ki,
xaricdə təhsil ona görə şərtdir ki, ora getdiyin andan sənin oxuyub, savadlı
həkim olmaqdan başqa heç bir şansın yoxdur. Xaricdə sadəcə bir çıxış yolu var:
oxumaq, çalışmaq və inkişaf etmək.
- Qeyd
etdiniz ki, Almaniyada ağ xalatı geyinən həkimə sonsuz etimad olur. Bu güvən
Azərbaycandan gəlmiş gənc həkimə də eyni dərəcədə olur?
- Almaniyada səhiyyə sistemi elə qurulub ki, heç
bir assistenti, həkimi yalnız buraxmırlar. Assistentə uzman, ona isə şöbə
müdiri, şöbə müdirinə baş həkim nəzarət edir. Məsələn, mən gedən kimi birbaşa
həkim kimi fəaliyyət göstərmədim. Həkim olanadək uzun bir mərhələdən keçdim.
Azərbaycanda tibb təhsili almağımıza baxmayaraq, yenidən alman dilində tibbi
oxuyub imtahan veririk. Alman vətəndaşları da bunu bilir və ona görə də hansı
ölkədən gəldiyindən asılı olmayaraq, orada təhsil alıb, işləyən həkimə tam
güvənirlər.
- Xaricdə
yaşayıb, işləməyin əsas şərtlərindən biri də dil bilgisidir. Alman dilini necə
öyrəndiniz?
- Almaniyaya getmək qərarına gəldikdən sonra alman
dili kursuna yazıldım. Həftədə 5 gün 3 saat intensiv alman dili kurslarına
qatıldım. İlk imtahanı burda keçdim. Növbəti mərhələdə Alman Akademik Tələbə
Dəyişimi qurumu var idi, oranın dəstəyi ilə Kölndə də dil kursunda iştirak edib
yekun dil diplomu aldıqdan sonra tibb sahəsində fəaliyyətə başladım.
- 9 ildir ki,
Almaniyada işləyirsiniz. Orada həkim olmağın çətinlikləri nələrdir?
- İlk olaraq vətənindən, dilindən, dostlarından,
ailəndən, sevdiklərindən uzaq olmaq çox çətindir. Bundan başqa, tamam fərqli
mühitdə, fərqli düşüncəli, hər işi çox ciddiyə alıb, titizliklə yanaşan
insanlarla işləyirsən. Uzun müddətdir orada olmağıma baxmayaraq, hələ də
almanlara aid yeni nələrsə öyrənirəm və təəccüblənirəm. Hansısa mövzuda irad
bildirəndə belə, çox ehtiyatlı davranırlar. İşimizin çətinliyinə gəlincə isə,
Almaniyada tibbi sığorta sistemi tətbiq edilir deyə, nə isə oldu-olmadı
insanlar səhhətləri ilə bağlı ən xırda məsələlərdə həkimə müraciət edirlər. Elə
vaxt olur ki, bir ayda ən azı 7-8 dəfə gecə növbəsində oluram. Bu sahədə
təcrübən artdıqca da səni daha məsuliyyətli işlərə yönəldirlər və istər-istəməz
stressli iş rejimi olur.
- Bəzən
deyirlər ki, xəstəyə xəstəliyi haqqında deməzdən əvvəl bunu yaxınları ilə
bölüşüb, sonra özünə məlumat vermək lazımdır. Bəs, Almaniyada necədir?
- Almaniyada bunun tam tərsidir. 2011-ci ildə
Manhaym klinikasında olarkən yoğun bağırsaq xərçəngi diaqnozu qoyulan xəstə var
idi. Həmin şəxsə xəstəliyi ilə bağlı məlumat verəndə, normal qarşılayaraq
bildirdi ki, bunu yaxınlarına deməyək. Azərbaycandan fərqli olaraq Almaniyada
bunu birbaşa olaraq xəstəyə deməyə məcbursan.

- Həkimlik
təcrübənizdə yadda qalan xəstəniz və ya hansısa hadisə olubmu?
- Köln Ürək Mərkəzində işləyəndə 72 yaşlı xanım
xəstəm var idi. Bu xanıma ürək çatışmazlığı diaqnozu qoymuşduq. Xəstəliyin
səbəbləri araşdırılmalı və uyğun müalicə metodu müəyyən edilməli idi. Ən əsası,
ürəyinə pil taxılmalı idi ki, onun fəaliyyətini tənzimləsin. Çünki fəaliyyət
azalanda, həyatı təhlükəyə atan ritm pozğunluğu yaranır ki, bu da insanı bir
dəqiqə içərisində öldürə bilər. Biz müalicə ilə bağlı bütün prosesi xanıma
deyəndə, bildirdi ki, bir neçə gün sonra Cənubi Amerikaya səyahət planı var.
Mən etiraz etdim ki, bu, risklidir, hər an hər şey ola bilər. Bu zaman dedi ki,
cənab həkim, mənim 72 yaşım var və dünyanın 100 dən çox ölkəsinə səyahət
etmişəm. İcazə verin, bu səyahətimi də edim və öləcəmsə, elə səyahət zamanı
ölüm, nəinki, xəstəxanada, çünki insan ölməmişdən bir neçə saniyə öncə
həyatında yaşadığı ən gözəl anları gözünün qarşısından keçirir. Bunları
dedikdən sonra hətta, mənə də məsləhət etdi ki, bacardığım qədər səyahət edim
və xoş anlarımın sayını artırım. Həmin xəstəmin dediklərini özüm üçün bir kənara
yazıb, stressli anlarımda oxuyuram və mənim üçün motivasiya olur.
- Ürək ən riskli
orqanlardan biridir, özünüz də qeyd etdiniz ki, bir dəqiqənin içində ölüm
hadisəsi baş verə bilər. Təcrübənizdə belə ölüm halları olub və bu sizə necə
təsir edir?
- Çox olub. Sonuncu gözlənilməz ölüm hadisəsi bir ay
əvvəl baş verdi. Əslində, təsir edən məqamlar çoxdur. Ürək həqiqətən çox riskli
orqandır. Peşə fəaliyyətinə yeni başladığım zamanlar idi. 2013-cü ildə Köln Ürək
Mərkəzində gənc xəstəm var idi. İki dəfə səbəbini tibbin də açıqlaya bilmədiyi
infarkt keçirmişdi. Nə qədər müalicələr, tibbi müdaxilələr edilsə də, bir
müddət sonra dünyasını dəyişdi. Bu hadisə mənə dəhşət pis təsir etdi. Tam bir
ay özümə gələ bilmədim. Ondan sonra söz verdim ki, işimdə uğur qazanmaq istəyirəmsə,
heç bir xəstəyə emosional olaraq yanaşmamalıyam. Emosiyalar işə qarışanda peşəkarlıq
itir.
- Amma həkimlərin bu soyuqqanlılığı
xəstələr və yaxınları tərəfindən birmənalı qəbul edilmir. Həkimlərin ölüm
faktını və ya hansısa pis xəstəliyi açıqlayarkən olan soyuqqanlılığı
"daşürəklilik” kimi qiymətləndirilir.
- Bu işin bir hissəsidir və bunu normal qəbul etmək
lazımdır. Hər ay ortalama nə qədər ölüm faktı ilə qarşılaşırıq. Biz həkimlər
xəstələrin yaşaması üçün Allahdan möhlət almağa çalışırıq, əlimizdən gələni
edirik. Ala biliriksə, nə xoş, bilmiriksə, əgər bu sahədə davam etmək istəyiriksə,
soyuqqanlı davranmalıyıq

- Almaniyada
həkim xalatının cibi var?
- Əlbəttə, var. Amma bu cibdən sizin düşündüyünüz
məqsədlər üçün istifadə edilmir (Gülür). Həmin ciblərdə xəstələr haqqında
qeydlər, telefon nömrələri olur. Almaniyada icbari tibbi sığorta tətbiq
edildiyi üçün xəstələr heç bir xərc çəkmirlər. Amma bunu da qeyd edim ki, bizim
ümumi bir kofe boxçamız var. Əgər xəstə xəstəxananın və həkimin xidmətindən
razı qalarsa, həmin boxçaya kobud dildə desək, 20-30 avro "çay pulu” qoyur.
Lakin bunu verənlər çox nadir halda olur. Boxça ayda bir dəfə açılır və yığılan
pulla hər kəs birlikdə kofe içməyə gedir. Bəzən xəstələrimiz şokolad, çaxır
gətirirlər və ya həkimin şəklini çəkib arxasına ürək sözlərini yazaraq hədiyyə
edirlər. Yəni qəti şəkildə bahalı hədiyyələr olmur. Bu, sadəcə xəstələrin
içindən gələn istəyə bağlıdır.
- Yəqin ki,
Almaniyada həkimlərin maaş baxımından vəziyyəti yaxşıdır.
- İnkişaf etmiş ölkələrdə həkim elitar təbəqə hesab
edilir. Bir həkimin formalaşmağı 11 il orta təhsili, 6 illik bakalavr, 7-8 il
uzmanlıq, yəni ixtisaslaşma dövrünü toplayanda, 24-25 il çəkir. Təbii ki, bu
qədər təhsilin, əziyyətin sonunda hər bir həkim xəstədən maddi asılılığı
olmadan, həyat keyfiyyətləri yüksək olan yaşam tərzi arzulayır və almanlar
həkimlərini belə həyat tərzi ilə tam təmin etməyi bacarırlar.
- Dayanan
ürəyi yenidən döyündürdüyünüz olubmu?
- Bu, ay ərzində bir neçə dəfə rastlaşdığım
situasiyadır. Ürək bir neçə saniyəlik dayanır, dərhal elektro şok, ürək masajı
edirik və yenidən döyünür. Ürəyin döyünməyə başladığı həmin an insana işini
sevdirən ən əsas amildir. Siz artıq nə üçün yaşadığınızı, həyatdakı
funksiyanızın nədən ibarət olduğunu yenidən daha yaxşı anlayırsınız. Hələ o dayanan
ürək sağalıb evə gedəndə, düşünürsünüz ki, bir həftə əvvəl onu yaşatmaq üçün
əlimdən gələni etməsəydim, bu insan bu gün yaşamazdı.

- Deyirlər,
ürəyi döyünməyə vadar edən sevgidir.
- Sevgi ilə döyünən ürək daha güclü olur (gülür).
- Sevdiyiniz
insanla evlisiniz, bir övladınız var. Maraqlıdır, belə çətin sahədə çalışaraq
həm karyeranızı, həm də ailənizi birlikdə idarə edə bilirsiniz?
- Karyera ilə ailəni birlikdə aparmaq asan deyil,
bunu evləndikdən sonra anladım. Çünki Almaniyada biz təkik. İş rejimim həddən
artıq ağırdır, tez-tez gecə növbələrim olur. Bu məqamda qarşı tərəfin anlayışı,
dəstəyi çox önəmlidir. Bu olduqda, insan işində daha da uğurlu olur.
- Uğurdan
danışmışkən, uğur sirriniz nədir?
- Uğurun sirri çalışmaq, zəhmət çəkmək və əzmdən
keçir. Məsələn, mənim üçün uğur "3İ” formuludur. İstək, inam, iradə. İnsan ilk
olaraq çox istəməlidir, daha sonra həmin istəyinə nail olacağına bütün qəlbi
ilə inanmalıdır, öz potensialına bələd olduqdan sonra isə 3-cü "i”-ni, yəni
iradəni ortaya qoyanda əldə edilməyəcək uğur yoxdur. Bir də mənim üçün
xoşbəxtlik formulu var. O da təbəssümdür. İnsan nə qədər pozitiv enerji
ötürərsə, həmin enerji bu və ya digər şəkildə ona qayıdar. Proses pisliyə və
neqativ düşüncəyə də aiddir. Ona görə çalışaq həmişə pozitiv düşüncədə olaq.
Günel Azadə
