AZƏRBAYCANDA KORONAVIRUSLA BAĞLI XƏBƏRLƏR

“Oğlumla çox şeyi yenidən kəşf edirəm” - Mənim balam

“Oğlumla çox şeyi yenidən kəşf edirəm” - Mənim balam

Gənclik qəzeti
12 İyun 2020, 12:00 4484
 
Pərvin Məmmədova: Əgər bir qadın xoşbəxt deyilsə, övladını heç bir zaman xoşbəxt edə bilməz
 
Onu hər zaman iş prosesində görürük. Media ilə mütəmadi olaraq çalışır, ünvanladığımız sualları cavablandırır, bizi proseslə daha yaxından tanış edir. "Mənim balam” rubrikamızın qonağı Bakı Beynəlxalq Avtovağzal Kompleksinin mətbuat katibi Pərvin Məmmədovadır. Pərvin xanımı bu dəfə ana kimi yaxından tanımağa çalışdıq. Gördüyümüz qədəri ilə, həssas anadır, özünəməxsus tərbiyə metodikası var. Həyata baxışı, dünyagörüşü, övladı ilə münasibəti standart ana-övlad müstəvisində deyil. 

Mövzu övladıdırsa, onun danışmağa çox sözü var. Övladından danışanda gözlərinin içi parıldayır. Bu yaxınlarda 8 yaşını tamamlayan oğlu Emir onun gələcəyi, arzuları, xəyalları, ümidi, hər şeyidir. Bunu sözlərində ifadə etməsə də, gözləri onu ələ verir. 

- Pərvin Məmmədovanı ana kimi necə xarakterizə edərdiniz? 
- Necə ana olduğumu oğlum daha yaxşı deyə bilər. Mən yalnız bir ana kimi istəyimi, gözləntilərimi səsləndirə bilərəm. Bir qədər tələbkaram və bu tələbkarlığı ifrat dərəcəyə çatdırmayan analardanam. Hər birimiz uşaq olmuşuq və yaşamımız boyunca müəyyən çətinliklərlə üzləşmişik. İndi bizdən bir parça olan övladımızı yetişdirmək üçün həmin yolu yenidən qət etməliyik. Yeni bir insan yetişdirərkən daha həssas olmağa çalışıram. Özümü bir fərd kimi yetişdirərkən harda səhv etdiyimi, düzgün qərar vermədiyimi düşünürəmsə, onları övladıma tətbiq etmirəm. Mən bunu özüm istəyirəm deyə, analıq eqoizmi edə bilmərəm. Övladımla bağlı istəklərimi dilə gətirirəm, ancaq heç vaxt onu nəyisə məcbur etmirəm.
 


- Pərvin xanım yaxşı anadır, yoxsa yaxşı övlad?
- Valideynin hörmətini saxlamağı bacaran, üzünə ağ olmayan, başını uca edən övlad olmuşam. Həyatda ideal heç nə yoxdur, ancaq bacardığım qədər yaxşı övlad olmağa, həmçinin də yaxşı ana olmağa çalışıram. Bildiyiniz kimi, işimizlə bağlı zaman məhdudiyyətimiz olur. Belə ki, bəzi günlər işdən yorğun və stressli gəlirik. Belə günlərdə maksimum dərəcədə çalışıram ki, oğlumla bir neçə saat zaman keçirim. Övladımla 24 saat bərabər olmalıyam - deyə bir düşüncəm yoxdur. 24 saat bərabər bir damın altında, amma ünsiyyətsiz, ona faydası olmayacaq şəkildə   keçirilən zamanın əvəzinə, 4-5 saatımı oğluma həsr edim, amma bu bir neçə saatı daha faydalı keçirim.  

- Faydalı zaman deyəndə, nəyi nəzərdə tutursunuz?
- Onunla daha çox söhbət edirəm, oyunlar oynayıram. Ən əsası, oğlumla yaxın dostam. 3 yaşından Emiri qarşıma qoyub, hər şeyi incə detalına qədər izah edirdim. O anlamasa da, hisslərimi izah etməyə çalışırdım. Oyuncaqlarını toplayanda belə tələb şəklində deyil, onu oyun şəklində təklif edirdim. Ümumiyyətlə şiddətin və aqressiyanın tərəfdarı deyiləm. Oyuncaqlarını yığanda, ona deyirəm ki, sənin tökdüyün oyuncaqları yığanda çox yoruluram. Amma sən mənə kömək etsən, həm əylənmiş, həm də tökdüklərini birlikdə yığışdırmış olacağıq. Ona belə yanaşdıqda, baxıram ki, başqa işlərimdə də mənə kömək etməyə çalışır. Misal üçün, yemək bişirdiyim zaman yaxınlaşıb deyir ki, çox yorulursan, gəl sənə kömək edim, yeməyi mən qarışdıra bilərəm. 
 


- Bu yanaşma, təbii ki, uşağın bir fərd kimi yetişməsində, hətta gələcəkdə xanımlara və ailəsinə qarşı rəftarında rol oynayacaq.
- Elədir. Hər şey evin içindən başlayır. Razıyam ki, qız övladını güclü böyütmək lazımdır. O öz haqqını, hüququnu bilməlidir. Amma oğul övladını düzgün yetişdirməsən, qadın nə qədər öz haqqını tələb etsə də, kişi şiddət göstərirsə, orda uzlaşmadan söhbət gedə bilməz. Misal üçün, oğluma ilk növbədə heyvanlara sevgini aşılamağa çalışmışam. Bir şeyə sevgi ilə yanaşırsansa, o sənə mütləq şəkildə geri dönəcək. 

- Oğlunuzla dost olduğunuzu dediniz. Əslində ana ilə oğul arasında bir sərhəd də olmalıdır ki, uşaq çəkinsin və ehtiyat etsin.
- Nəinki ana, çevrəmizdəki insanlarla aradakı sərhədi qorumağın tərəfdarıyam. Oğluma hər zaman deyirəm ki, yaşıdlarınla nə qədər yaxşı münasibətin olursa-olsun, ancaq imkan vermə ki, sənə qarşı rəftarlarında sərhədi aşsınlar. Ana-oğul məsələsinə gəldikdə isə, insan nəyisə bölüşəndə və inandığı birinə güvənəndə, o zaman paylaşmaq da asan olur. Düşünəndə ki qarşı tərəf səni dinləcəyək, onunla problemləri həll etmək daha rahatdır, o zaman dostluq təməli daha möhkəm olur. Əgər sən onu dinləməyəcəksənsə, bu, gələcəkdə daha pis nəticələnəcək.
 


- Bəzən görürük ki, valideynlər uşaqlıq illərində həyata keçməyən arzularını öz övladlarının üzərində tətbiq etməyə çalışırlar. Sizi o valideynlərdən hesab etmək olarmı?
- Uşaq vaxtı rəsmə böyük həvəsim vardı. Hər hansı hissə qapılanda, kefim olmayanda, beynimi rahatlatmaq üçün cızma-qara edərək həmin vəziyyətdən çıxırdım. Bu sənətin arxasınca gedə bilməsəm də, istəyirdim ki, oğlum gözəl əsərlər çəksin. Bunu ona aşılamağa çalışdım. Rəsmlə məşğul olan insanların fərqli olduğunu, xüsusi qabiliyyətə malik olduqlarını, hər yerdə seçilən insanlar olduğunu deyərək ona fikirlərimi izah etdim. Amma gördüm ki, Emir buna maraq göstərmədi. Adi məktəb tapşırığı olaraq verilən rəsmi çəkəndə, deyir ki, "bəlkə sən mənə kömək edəsən".

-Nəyə daha çox maraq göstərir?
- İdman və rəqsə daha çox həvəslidir. Bundan başqa, astronomiya ilə maraqlanır. İnternetdən əldə etdiyi məlumatları mənə danışır və görürəm ki, ona maraqlı gəlir. Emirin internetdəki fəaliyyətinə də nəzarət edirəm. Özündə şiddəti əks etdirən videolara baxmağı qadağa etmişəm. Nəyəsə qadağa qoyanda, yanında olub-olmamağımdan asılı olmayaraq bunu etmir. Bu da mənə xoş gəlir. Təbii ki, hər birimiz təlim-tərbiyədə müəyyən boşluqlar buraxırıq. Mən qeyd edə bilmərəm ki, mükəmməl tərbiyə metodikam var və ideal anayam. Belə bir şey yoxdur. 
 


- Ana olduqdan sonra həyatınızda nələr dəyişdi?
- Daha çox məsuliyyətli olmağa başladım. Sözün əsil mənasında həyatı daha yaxşı dərk etdim. Dünyada hamıdan çox sənə ehtiyacı olan bir varlıq mövcuddur. Həmin müddət insan qorxur ki, birdən bacarmaram. Biz bu 8 ildə Emirlə birlikdə böyüdük. Uşaqlığımla bağlı yaşamaq istəyib də, yaşaya bilmədiyim o qədər oyunlar var ki, bütün bunların hamısını Emirlə yaşayıram. Onunla çox şeyi yenidən kəşf edirəm. Emirlə yaxın dostuq, amma o sərhədi keçməmək şərti ilə. Bizim dövrümüzdə valideynlər övladlarını o qədər də əzizləmirdilər. Belə ki, böyük yanında uşaqlarını qucaqlamazdılar, əzizləməzdilər, uşaq yaxşı bir iş görəndə gözəl sözlər deməzdilər. İndiki dövrdə uşaqlara daha çox sevgi göstərirlər. 
 
- Emiri dədə-baba üsulu ilə böyüdürsünüz, yoxsa sizin öz tərbiyə metodunuz var?
- Hamımız dədə-baba qaydası ilə böyümüşük. Hər dövrün öz tələbi var. Demək ki, həmin dövr onu tələb edib ki, bizi o şəkildə böyüdüblər. Amma bizim böyüdüyümüz dövrlə valideynlərimizin böyüdüyü dövr tamamilə başqa olub. Zaman keçdikcə hər şey dəyişir. Mən isə tərbiyə metodikamda sadə bir toxunuşla istiqamət verməyə çalışıram. Emiri başa salıram, təcrübələrimdən çıxış edirəm. O hər hansı səhv istiqamətdə getsə, onu maksimum bu yoldan çəkindirməyə çalışacam, amma onun həyatına və gələcəyinə birbaşa təsiri olmayan, yəni geri dönüşü mümkün olan məqamlarda hətta səhv edib nəticəsini görməsinə də şərait yaradacam. Kiçik səhvlərində qazandığı təcrübə ilə onu daha böyük səhvlərdən qoruya biləcəyimi düşünürəm. Çünki qəti olaraq qoyulan qadağalar mütləq şəkildə insanı ona doğru sürükləyir. Bu hər yaşda belədir. Qadağaları keçmək istəyirsən. Bəzən elə şeylər olacaq ki, mən onların qarşısını ala bilməyəcəm. Emir özü bunları yaşayaraq nəticəsini görməlidir.
 


- Bəzən valideynlər arasında "sənin yolunda həyatımı qurban verdim” tipli sözləri çox eşidirik. Sizcə, ana övladı üçün ömrünü puç etməlidirmi, yoxsa öz xoşbəxtliyini düşünməlidir? 
- Övladın borcu valideynin yanında olmaq, onun dar və yaxşı günündə yanında olduğunu hiss edərək, hörmətini saxlamaqdır. Bu hər bir övladın dəyişməz borcudur. "Sən mənə görə bunu etməlisən, çünki mən sənin üçün hər şeydən keçmişəm” – kimi sözləri qəbul etmirəm. Bəzən deyirlər ki, qadın ana olduqdan sonra hər şeyə son qoymalıdır. Bir qadın ana olmaqla yanaşı, xanımdır, iş qadınıdır, başqa məsuliyyətləri var. Əgər bir qadın xoşbəxt deyilsə, o, uşağını heç bir zaman xoşbəxt edə bilməz. Qadınların ana olduqdan sonra istəmədiyi, sevmədiyi işi görüb, sonra onun acığını övladından çıxması kimi halları qəbul etmirəm. Qadın həm öz həyatını qaydasında saxlamalı, həm də sevgi ilə övladını böyütməlidir. Qadının missiyası təkcə ana olmaq deyil. 

- Hərdən "oğulu ata böyütməlidir ki, kişi xarakteri olsun” deyirlər. Sizcə, qadın kişi xarakterli oğul böyüdə bilməzmi? Bu anlayışa münasibətiniz necədir?
- Əlbəttə ki, ata da, ana da övladın tərbiyəsində mühüm rol oynayır. Ümumiyyətlə "kişi xarakteri” sözünü qəbul etmirəm. İnsan xarakterli olur. Söhbət mərdlikdən, düzgün olmaqdan, cəmiyyətə yararlı, vicdanlı olmaqdan, insani keyfiyyətlərdən gedirsə, bu həm kişiyə, həm də qadına aiddi. Əgər kişi xarakteri deyəndə, masaya sərt yumruq vurmağı, yüksək səs tonu ilə sərt danışmağı nəzərdə tuturlarsa, mən bunun işə yaradığını görmürəm. Nə övladın tərbiyəsində, nə də ailədə. Ailədə qarşılıqlı anlaşmanın və hörmətin tərəfdarıyam. Övlad isə bir yerə qədər bizimdir. Bir yerdən sonra onu çevrə yetişdirir. Müəyyən yaşdan sonra, xüsusən də oğlan uşaqlarının sərbəst həyatı olur.
 
  

- Bəs sizin bir fərd olaraq yetişmənizdə və cəmiyyətdə müəyyən nüfuza sahib olmanızda hansının təsiri daha güclüdür: ailənin, yoxsa çevrənin?
- İlk öncə mənə şərait yaratdıqları, seçimlərimə hörmətlə yanaşdıları üçün valideynlərimə minnətdaram. Çünki istənilən addımı atanda ailənin arxanda olduğunu bilmək izaholunmaz rahatlıqdır, gücdür. Mənə uşaq vaxtından insanlarla ünsiyyət qurarkən diqqət etməli olduğum məqamları, böyüklərə qarşı hörməti öyrənmişəm, bir sözlə, övladın bir fərd kimi yetişməsində lazım olan təlim-tərbiyəni almışam. İlkin təməl məhz ailədən qoyulur. Amma bir yerdən sonra bəzi xarakterlərin formalaşmasında cəmiyyətin rolu böyük olur. Əvvəllər çox özünə qapanmış biri idimsə, indi sözünü deməyi bacaran biriyəm. Müstəqil həyata ilk qədəmlərini qoyan Pərvinin həyatda "yox”ları yox idi. Bu mənə böyük problem yaradırdı. Kimsə məndən küsməsin, inciməsin deyə, nəyəsə etirazımı bildirmirdim, yox deməyə utanırdım. Amma illər keçdikcə, insan dərk edir ki, bu, insanın psixoloji yüklənməsinə gətirib çıxarır. İndi hansısa işi icra etmək istəmirəmsə, etmirəm, verdiyim qərarlarda daha qətiyəm. Təbii ki, bu nüansları, insanlarla işləməyi, ünsiyyəti adama çevrə və düşdüyü mühit, təcrübələri öyrədir. Hər birimiz illər keçdikcə özümüzü, xarakterimizi, dünyagörüşümüzü daha da inkişaf etdirməyə, mükəmməlləşdirməyə çalışırıq.

Xəyalə Rəis