Sübhan Köçərli: “Təzadlı polifoniya qarmon və qarmon ailəsinə aid olan alətlər arasında bir ilkdir”
26.04.19 15:53
3818
Qarmon
ifaçısı Sübhan Köçərli qarmon alətində təzadlı polifoniyanın əsasını qoyub.
İfaçı deyir ki, onun bu yeniliyi müəlliflik
hüquqları tərəfindən qorunur:
"Rusiyadan Azərbaycana
gətirilən qarmonlar üzərində
ustadlarımız tərəfindən milli
musiqimizə uyğun olaraq
müəyyən təkminləşdirmə işləri
aparılıb ki, onlardan biri də
qarmonun sol tərəfində
yerləşən səslərlə bağlıdır.
Sol tərəfdə yerləşən
səslər eyniylə sağ tərəfdə yerləşən
səslərin təkrarıdır. Səslərin məhz
bu formada olması
ifaçıya geniş imkanlar açır. Yəni ifaçıya
sağ əldə ifa
etdiyi melodiyaya sol əldə dəmkeşin
funksiyasını yerinə yetirərək
dəm saxlamaqla yanaşı, müxtəlif formalarda
müşayiət imkanı da yaradır. Ustadlarımız bu
imkanlardan istifadə edərək
sağ əldə səsləndirdikləri melodiyanı
sol əldə akkord
vasitəsiylə müşayiət ediblər.
Eyni zamanda, sağ əldə səsləndirdikləri melodiyanın
sol əldə ikinci
səslərini ifa ediblər.
Lakin sol tərəfdə
yerləşən səslərin imkanları
ifaçıya daha dolğun, mürəkkəb və daha fərqli formada
ifa etmək imkanı
yaradır. Məhz Azərbaycan
qarmonunun yuxarıda göstərdiyim bu
imkanlarından istifadə edərək
dinləyicilərə əsərlərin tam həcmdə sol əlin fərqli partiturada
müşayiəti ilə ifasını
təqdim edirəm”.
S.Köçərlinin
sözlərinə görə, bu cür
ifaların bir neçəsi Azərbaycan Televiziya
və Radiosunun Səsyazma
Evi tərəfindən lentə
alınıb:
"Bunlarla bərabər,
sol tərəfdə yerləşən səslərin
imkanlarından istifadə edərək ilk
dəfə olaraq iki
tam fərqli musiqi əsərinin
eyni anda ifasını
həyata keçirtmişəm (təzadlı
polifoniya). Məsələn, Sağ əldə "Libertango”, sol əldə isə "Happy Birthday tou
you”. Əgər digər ifalarda sol əl sağ əldə
səslənən melodiyanı müşayiət
edirdisə, artıq burada sol əl
müşayiətdə deyil, sərbəst (ayrıca musiqi əsəri ifa edir) çıxış edir. Yeri gəlmişkən,
tərəfimdən həyata keçirilmiş Təzadlı Polifoniya bütün dünyada qarmon və qarmon
ailəsinə aid olan alətlər arasında bir ilk olduğuna görə, Azərbaycan
Respublikası Əqli Mülkiyyət Agentliyi tərəfindən müəlliflik hüquqları qorunur”.
Ifaçı vurğuladı ki, bütün bunlar Azərbaycan qarmonunun böyük uğurudur və bu
uğura səbəb isə Azərbaycan qarmonunda sol tərəfdə yerləşən səslərin məhz bu
formada (sağ tərəfdə yerləşən səslərin eyni ilə təkrarı) olmasıdır.
Musiqini buradan dinləyə bilərsiniz: https://www.youtube.com/watch?v=4KoqOskdIog&fbclid=IwAR0Ri8j9bTwdJNcf5Mn5sXfWLYCRCpV6xFzNpwfDGW1FYrFoPF4sn0_sDtQ