AZE | RUS | ENG |

Ukraynanın mədəni paytaxtı

Ukraynanın mədəni paytaxtı
Müxtəlif zövqlərə uyğun Lvov turistlər üçün tapıntı hesab edilə bilər

"Avropanı görmək istəyirsənsə, Ukrayna ilə vidalaşmaq lazım deyil - Lvova getmək kifayətdir”. Bu fikirlər Qərbi Ukraynanın mədəni paytaxtı haqqında səsləndirilir. Lvov haqqında "Şir şəhəri” və ya "Şirlərin şəhəri”, "Kral şəhəri”, "Avropa tacının mirvarisi”, "Şəhər-muzey”, "Qaliçina paytaxtı”,  "Kiçik Paris”, "Kiçik Vyana”, "Ukrayna Pyemontu”, "Banderştadt” və s epitetlər deyilib. Polşa ilə 70 km sərhəddə yerləşdiyindən çox vaxt bu şəhəri "Ukraynanın Krakovu” da adlandırılar.
Lvov ölkənin mədəniyyət, elm-təhsil, həmçinin böyük sənaye mərkəzi və nəqliyyat qovşağı kimi məşhurdur. 12-ci əsrdə rus çarı Daniel Romanoviç tərəfindən salınan şəhərin tarixinə aid ən geniş yayılmış versiyaya görə Lvov öz adını çarın oğlu Levin şərəfinə alıb. Ona görə də şir heykəlləri Lvovun əsas simvolu sayılır.
 
 
 
Lvovda müxtəlif tarixi binaların, heykəllərin qarşısında, şəhərin gerbində "şir” təsvirini görmək mümkündür. 
Şəhər çox tarixi dönəmlərə şahidlik edib. 1272-ci ildə Qalisko-Volınski knyazlığının paytaxtı olan Lvov orta əsrlər dövründə əhəmiyyətli ticarət mərkəzi sayılıb. Avstriya hökmranlığı zamanında Lvov Ukrayna və Polşa milli-azadlıq hərəkatlarının mərkəzi də olub, Avstriya-Macarıstan dağıldıqdan sonra Qərbi Ukrayna Xalq Respublikasının paytaxtı da. İkinci Dünya müharibəsinə qədər Polşaya məxsus şəhər 1939-cu ildə Sovet İttifaqı ilə Almaniya arasındakı razılaşma nəticəsində Ukrayna SSR-ın tərkibinə daxil olub. "Şəhər ayrı-ayrı vaxtlarda iki dəfə yanğına məruz qalıb. İkinci Dünya müharibəsində isə şəhər almanların bombardmanından xilas olub. Almanlar şəhəri olduğu kimi ələ keçirmək niyyətində olduqlarından onu dağıtmaqdan vaz keçiblər” - deyə bələdçimiz Tatyana Qriqorenko məlumat verir.
 
Lvova bir günlük səfər

Truskavetsdən Lvova səfər edərkən təkcə şəhərin yerüstü gözəlliyini deyil, həm də yeraltı dünyası ilə tanış olmaq imkanı qazandıq. Qədim dar küçələr, tarixi tikililər müxtəlif dövrlərin tarixi ilə turistləri tanış edir. Bu gün Lvovun unikal tarixi mərkəzi YUNESKO-nun Ümumdünya mirası siyahısına daxildir. Şəhərdə təkcə Avstriya deyil, həmçinin italyan, rus, yunan arxitekturasının izləri qalıb. Məhz Lvovda Ukrayna arxitekturasının çox sayda abidəsi saxlanılıb ki, burada renessans, barokko və klassisizm dövrlərinin tikililərinə rast gəlinir. Köhnə Avropa haqqında bir çox kinofilmlərin çəkildiyi və özündə orta əsrlərin izlərini saxlayan Bazar meydanı, Ştrausun, Şopenin, Qlinkanın əsrarəngiz musiqiləri səslənən kafe və restoranlar, şəhərin mərkəzinə aparan 1 və 10 saylı tramvayların nostalji yaradan səsi, Karpat dağlarının və sıx meşələrinin füsunkar panoramasını yaradan Hündür qəsr, Avropa opera teatrları içərisində möhtəşəm arxitekturası ilə seçilən Opera Teatrı, bir çox tarixi binaların yer aldığı qədim meydan, Ratuşa, əsası 1795-ci ildə qoyulan aptek-muzey, yerli sakinləri və turistləri dadı və ətri ilə heyran edən şokolad emalatxanası, yunan-katolik kilsəsi olan Müqəddəs Yura kilsəsi, Taras Şevçenkonun əzəmətli heykəli... turistləri bu şəhərə yenidən gəlməyə məcbur edir. Lvova şəhərin mərkəzində gəzməyə, yanından laqeyd ötə bilmədiyin muzeylərin ekspozisiyasını seyr etməyə, küçə musiqilərini dinləməyə, bir sözlə, zəngin mədəniyyətlə tanış olmağa gəlirlər.
 

 
Sovet dövründən sonra şəhərdə demək olar ki, işləyən sənaye müəssisəsi qalmayıb. Amma yaşlı adamlar Lvov avtobuslarını yaxşı xatırlayırlar. Həmin müəssisələri indi şokolad, kofe və əl işləri hazırlayan kiçik müəssisələr əvəz etməklə şəhərin kulinar xəritəsini bəzəyir. Oktyabr ayında keçirilən pendir və şərab, mayda isə küçə yeməkləri festivalı turistlərin ən çox səfər etdikləri vaxtlara təsadüf edir.  
Şərqdən gələn tacirlərin evi olan şəhər bu gün də fərqli xalqlardan və dinlərdən olan insanların görüşmə nöqtəsidir. "Din şəhərin həyatında və tarixində böyük rol oynayır. Şəhərdə roma-katolik və Ukrayna yunan-katolik kilsələrinin idarəetmə mərkəzi yerləşir”, - deyə bələdçi məlumat verir: "Şəhərin əhalisi mürəkkəb dini struktura malikdir. Burada həmçinin Moskva patriarxatının Ukrayna pravoslav kilsəsinin, ortodoksal və reformist yəhudilərin, hasidlərin və bir çox protestant kilsələrinin dini təşkilatları var. Lvov dünyada daim iki kardinalı olan yeganə şəhərdir”.
 
 

Bura həm də Ukraynanın ən əhəmiyyətli təhsil mərkəzlərindən sayılır. Şəhərdə yerləşən üç böyük universitet və bir çox kiçik ali məktəblərdə Azərbaycandan olan çoxlu tələbə də təhsil alır. "Lvov ali məktəblərində dünyanın çox ölkəsindən tələbələr oxuyur”, - deyə T.Qriqorenko məlumat verir: Tələbələri cəlb edən Ukrayna təhsil sisteminin mükəmməlliyi və qərb təhsilinə inteqrasiyasıdır. Şəhərdə yalnız Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının 8 institutu, 40-dan çox elmi-tədqiqat və layihə-konstruktor institutu, 3 akademiya və 11 ali təhsil müəssisəsi, 3 universitet və 100-dən çox orta təhsil müəssisəsi işləyir.
Lvovda yaşayıb işləyən, biznes quran azərbaycanlılar da var. Şəhərin küçələrində tez-tez, xüsusən gənc  azərbaycanlılara rast gəlmək olur.
 
Festivallar şəhəri
 
Müxtəlif zövqlərə uyğun şəhəri turistlər üçün tapıntı da adlandırırlar. "Hər bir kəs heç olmasa ömründə bircə dəfə Lvova gəlməlidir” fikri də təsadüfən yaranmayıb.
Həqiqətən Lvov əsil turist şəhəridir. Burada turistləri şəhərə cəlb edəcək bütün xidmətlər formalaşıb. Turizm firmaları turistlərə müxtəlif ekskursiya paketləri təklif edirlər. Turistlər şəhərin əsas gəlir yeridir. Suvenir dükanları, kafe və restoranlar, muzey və qalereyaların büdcələri, nəqliyyat sistemi təkcə turizm hesabına dolanmır, həm də xidmət səviyyəsini yüksəltməkdə davam edir.
Bələdçimiz Lvovun mədəni həyatının zənginliyindən danışır: "Şəhərdə hər il müxtəlif festivallar təşkil edilir. Lvovun mədəni həyatı çox zəngindir. Hər il keçirilən festivalların sayı artır. "Virtuosi Musiqi festivalı” yaz, "Zoloty Lev” (Qızıl aslan),  "Lectnitsa” ("Pilləkən”) - gənc həvəskar teatr festivalı payız aylarında keçirilir. Hər oktyabrda isə şəhərdə səhnələşdirilmiş karnaval təşkil edilir.
 
 
 
Noyabr ayında keçirilən "Opera festivalı” Solomia Kryshelnytska da böyük maraq yaradır.
Şəhər mərkəzinə irəlilədikcə italyan, çin, hind, gürcü və s. ölkələrin restoranlarına rast gəlinir. Habsburg günlərindən qalma keks mədəniyyəti və əsil Lvov qəhvəsi turistləri ovsunlayır. İldə bir dəfə festival zamanı Ratuşa qapılarını açır. Şəhərin ənənəsinə uyğun olaraq, bu tarixi məkanda keçirilən konsert "Oyanma” adlanır.
Ayrıca köhnə şəhər mərkəzində xüsusi toxumalı, caz və klassik musiqi dinləyib yemək yeyə biləcəyiniz restoranlar var. Bir-birinin ardında sıralanan suvenir dükanlarında turistlərin əlindən tərpənmək olmur. 200 illik tarixi olan məşhur Lvov şokoladı isə şəhərin əsas simvollarından sayılır. Hər addımda rast gəlinən Lvov qəhvələrinin qoxusu isə uzaqdan xoş gəlir
 
 
 
Yeraltı dünyaya səyahət 
 
Lvovda turistlər üçün "Yeraltı şəhər”ə də ekskursiyalar təşkil olunur. Yəni turistlər təkcə yerüstü gözəlliklərlə kifayətlənmir, şəhərin yeraltı dünyası ilə - tarixi ilə tanış olurlar. İki saat davam edən ekskursiyalar 50 qrivna təşkil edir. ”Şəhərin ən qədim və uzun yeraltı yolları, 13-cü əsr Dominikan kilsəsinin sirli və romantik dünyası ilə tanışlıq məqsədi daşıyır. Lvov yeraltı yollarının uzunluğu 100 km-dir. Bu yolların açılması üçün arxeoloji qazıntılar davam edir”. Ekskursiya zamanı Yeraltı aptek-muzey, unikal Lvov şirləri qalereyasını görmək olar. Bu turist məhsuluna maraq göstərənlər çoxdur: "1527-ci ildə Lvovda yanğın olub. Şəhərin yuxarı hissəsində olanların hamısı renessans dövrünün Lvovudur. Bütün qotik abidələr yerin altındadır. Bu, arxitektura baxımından maraqlıdır. Lvovda çoxdan arxeoloji muzeyin yaranması haqqında danışırdılar. Nəhayət, bu, reallaşıb. Turistləri cəlb edən bu layihə  Avropa İttifaqının qrantı hesabına başa gəlib”.
 
 
 
85 faiz qadınlar
 
Lvovun küçələrində gəzərkən daha çox qocalara, xüsusən yaşlı qadınlara rast gəlmək olur. Tatyana Qriqorenko deyir ki, cavanlar iş dalıyca Polşaya yollanıblar. Qadınlar Ukrayna əhalisinin 53.7 faizini təşkil edir. Bunda müharibənin də rolunu qeyd edirlər. Kişilərin orta yaş həddi 62, qadınların isə 74- dür. Yüksək emiqrasiya ölkədə kişilərin sayını azaldıb. Lvovda isə siyahıyaalınmanın nəticələrinə görə əhalinin 85 faizi qadınlardır. Onlar müxtəlif millətlərlə ailə qurmağa risk kimi baxmırlar. Azərbaycanlı kişilər üçün Ukrayna, xüsusən Lvov daha çox  "Məhəbbət və göyərçinlər” filminin məşhur qəhrəmanı Vasya kimi məzuniyyət adına çıxıb "başqa" məqsədlərə baş vurduqları şəhər kimi maraqlıdır. Bakı-Kiyev-Lvov təyyarəsinin salonunda əksər sərnişinlərin kişilər, xüsusən gənclər olduğunu görəndən sonra bu fikrə daha çox inanmaq olur. Lvovun qızları isə doğrudan da gözəldir - ucaboy, təbəssümlü, mehriban...
Sakit, mehriban şəhərdə Rusiya ilə münaqişənin sədası o qədər də hiss olunmur. Şəhər öz ritmini yaşayır – qonaqlarını qəbul edir, yola salır, yenisini gözləyir...
 
Təranə Məhərrəmova
Lvov
 
























 

Paylaş:

Facebook-da

Reklam

Xəbər lenti

Valyuta məzənnəsi

Tipi Ədə. Adı AZN
IRR 100 İran rialı 0.0039
GEL 1 Gürcü larisi 0.6946
GBP 1 İngilis funt sterlinqi 2.2390
TRY 1 Türk lirəsi 0.3502
KWD 1 Küveyt dinarı 5.6121
SEK 1 İsveç kronu 0.1915
EUR 1 Avro 1.9817
CHF 1 İsveçrə frankı 1.6960
USD 1 ABŞ dolları 1.7000