AZƏRBAYCANDA KORONAVIRUSLA BAĞLI XƏBƏRLƏR

İrəvanın ikibaşlı siyasəti

İrəvanın ikibaşlı siyasəti

Təfsilat
30 İyul 2021, 15:00 1191
Ekspertlərin fikrincə, Rusiya ABŞ və Fransa hərbi kontingentini Ermənistana buraxmayacaq
 
Ermənistan 44 günlük müharibədən sonra Rusiyanın təşəbbüsü ilə imzalanmış bəyanatda üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirməmək üçün müxtəlif bəhanələr gətirir. Xüsusilə, Paşinyan Rusiya ilə sülhməramlılar məsələsini razılaşdırdığı halda, indi Fransa və ABŞ hərbi kontingentinin bölgədə iştirakını dilə gətirir.
 
Məsləhət Fransadan alınır?
 
Bütün bu ikibaşlı siyasət isə Paşinyanın Farnsa ilə müzakirələrindən sonra ortaya çıxdığı heç şübhə doğurmur. Lakin diqqətə çatdırmaq yerinə düşər ki, Kreml indiki halda kənarda qalan Fransa və ABŞ-ın bölgədə onunla bərabərhüquqlu olmasını istəməyəcək. Amma Ermənistan ATƏT-in Minsk qrupunda yer alan Fransa və ABŞ-ın yenidən iştirakı üçün əlindən gələni edir. Bu səbəbdən də Minsk qrupunun fəaliyyətinin bərpa olunmasını, hətta bölgəyə Rusiyadan başqa ABŞ və Fransanın hərbi kontingentinin gətirilməsini dəstəkləyir. Bu isə təbii ki, Rusiya tərəfindən birmənalı qarşılanmayacaq. Əgər Ermənistan belə bir addım atsa, Ermənistanı nə gözləyəcək?
 
"Paşinyan Rusiyaya mesaj verdi”
 
Mövzu ilə bağlı "Kaspi” qəzetinə açıqlamasında "Atlas” Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri Elxan Şahinoğlu bildirdi ki, Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan hökumətin sonuncu iclasında Azərbaycana qarşı ittihamlar səsləndirərkən Rusiyadan narazılığını ifadə edərək, Moskvaya üstüörtülü iki mesaj göndərdi: "Birincisi, Nikol Paşinyan rəsmi Bakının Qarabağdakı rusiyalı sülhməramlıların statusunu müəyyənləşdirmək istəmədiyini deyərək fikrini belə tamamlayıb: "Azərbaycanda erməni hərbçilər üzərində məhkəmələr davam edir. Həmin hərbçilər noyabrın 9-da rusiyalı hərbçilərin səlahiyyət zonasında əsir götürülüb”. Paşinyan bu cümlə ilə demək istəyib ki, Qarabağda erməni hərbçilərin əsir götürülməsinə Moskva göz yumub və Bakıya qarşı sərt açıqlama verməyib.

Bundan başqa, Paşinyan Rusiyaya ikinci mesajında hədələyici cümlə işlədib və deyib ki, "Ermənistan-Azərbaycan sərhədində Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının monitorinq qrupunun yerləşdirilməsini təklif edirəm. Əgər təşkilat çərçivəsində belə bir qrup yaradılması mümkün deyilsə, monitorinq qrupu ATƏT-in Minsk Qrupu formatında yaradılsın”. Yəni Paşinyan Moskvaya mesaj göndərir ki, siz sərhədimizi nəzarətə götürüb erməniləri Azərbaycandan qorumaq istəmirsinizsə, biz Fransa və ABŞ-ı dəvət edəcəyik.
 
"Rusiya buna hazır deyil”
 
E.Şahinoğlunun sözlərinə görə, Paşinyana da aydındır ki, Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatı və Rusiya sərhəd məsələsinə qarışmaq istəmir: "Moskvanın özü Bakının təklifini səsləndirib və qeyd edilib ki, sərhəddə delimitasiya və demarkasiya işləri başlamalıdır. Paşinyan "delimitasiya” və "demarkasiya” sözlərini ifadə etməkdən çəkinir. O, Rusiyanı erməni cəmiyyətinin gözündə daha da aşağılamağa çalışaraq sanki demək istəyir ki, ay ermənilər, Rusiya bizi Azərbaycandan qorumaq istəmir, odur ki, Qərbdəki dostlarımıza müraciət etməliyik. ABŞ və Fransa Ermənistanda Rusiyanı əvəz etməyə hazırdırlar. Amma Rusiya buna hazır deyil və rəqiblərini Ermənistana buraxmayacaq.
 
"ABŞ və Fransanın bölgədə marağı var”
 
Siyasi şərhçi Asif Nərimanlı bildirdi ki, ABŞ və Fransanın hərbi kontingentinin bölgəyə cəlb edilməsində bu ölkələrin öz, Ermənistanın öz maraqları var: "Qarabağ münaqişəsinin həllində iştirak edə bilməyən bu iki həmsədr ölkə bölgəyə qayıtmağın yollarını axtarır. Bunun iki yolu var. Birincisi, Minsk qrupunu diriltmək və "status” məsələsidir, ikincisi, sərhədlərin delimitasiyası prosesində iştirak etməkdir.

Qərbdə anlayırlar ki, Minsk qrupunun dirildilməsi "status” məsələsi üzərindən mümkün olmayacaq. Ona görə də, bu məsələlərdən daha çox istəklərinə nail olmaq üçün istifadə edirlər. Sərhədlərin delimitasiyası prosesində iştirak mümkün olan variantdır. Buna görə də İrəvana "beynəlxalq müşahidəçilərin” yerləşdirilməsi planını təqdim edildi. və Paşinyan bunu təklif olaraq gündəmə gətirdi, bildirdi ki, Rusiya hərbçiləri və ya "beynəlxalq müşahidəçilər” bölgəyə yerləşdirilsin və bundan sonra sərhədlərin delimitasiyası prosesi həyata keçirilsin. Qərbin məqsədi bu məsələ üzərindən bölgəyə daxil olmaq idi, lakin Paşinyanın bu məsələdən öz maraqları üçün istifadə etdiyi görünür”.
 
"Rusiyanın dəstəyini almaq istəyir”
 
A.Nərimanlı qeyd etdi ki, Paşinyan, birincisi, Qərbin istədiyini dilə gətirməklə ABŞ və Fransanın dəstəyini qazandı: "İkincisi, Rusiya qarşısında "alternativ” qoydu, bununla seçkidə Moskvanın müdaxiləsinin qarşısını aldı və hakimiyyətini qorudu.

Seçkidən qısa müddət öncə artıq İrəvan və Moskva arasında bölgəyə Rusiya hərbçilərinin yerləşdirilməsi ilə bağlı danışıqlar başlamışdı. Bu da Paşinyanın prosesdən öz maraqları üçün istifadə etdiyini təsdiqləyir.

Fikrimcə, ABŞ və Fransanın hərbi kontingentinin bölgəyə gətirilməsi mümkün olmayacaq, Rusiya buna imkan verməz. Lakin qeyd etdiyim kimi, Ermənistan bu məsələni gündəmdə saxlamaqla, sərhədlərin müəyyənləşməsi məsələsində Rusiyanın dəstəyini əldə etmək istəyir”.

Bəxtiyar Məmmədli